یافتههای جدید نشان میدهد شهر زبرزمینی «قدبرا» الیگودرز از دوره ساسانی محل سکونت و زندگی بوده است
به گزارش روشنا نیوز، عطا حسنپور روز چهارشنبه در بازدید خبرنگاران از روند کاوشهای باستانشناسی روستای دستکند قدبرا شهرستان الیگودرز اظهار کرد: فصل دوم کاوشهای این مجموعه تاریخی آغاز شده است و با تلاش گروه باستانشناسی به بخشهای مهمی از سازههای زیرزمینی و فضاهای دستکند این مجموعه دست یافته ایم.
وی افزود: بر اساس شواهد و یافتههای باستانشناسی به دست آمده تاکنون، این مجموعه از دوره ساسانی تا قرون میانی اسلامی مورد استفاده و سکونت قرار داشته و به نظر میرسد در دورههای مختلف تاریخی به عنوان یک فضای زیستی و پناهگاهی نقش مهمی در زندگی ساکنان منطقه ایفا کرده است.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی لرستان با اشاره به ویژگیهای خاص معماری دستکند در مناطق کوهستانی استان گفت: لرستان به دلیل شرایط توپوگرافی، وجود ارتفاعات متعدد و همچنین اقلیم سردسیر در بخشهایی، از ظرفیت کمنظیری در زمینه معماری دستکند برخوردار است.
حسنپور بیان کرد: مردمان گذشته برای مقابله با شرایط سخت اقلیمی، تامین امنیت و بهرهگیری از دمای متعادل زیرزمین، اقدام به ایجاد فضاهای دستکند میکردند که این فضاها در زمستان از سرمای شدید و تابستان از گرمای هوا در امان بوده و امکان زندگی مطلوبتری را برای ساکنان فراهم میکرده است.
وی ادامه داد: یکی از مهمترین ویژگیهای معماری دستکند آن است که برخلاف معماری رایج، بدون استفاده از مصالح ساختمانی شکل میگیرد و در واقع معماران با حذف و تراشیدن بخشی از بستر طبیعی زمین یا صخره، فضاهای مورد نیاز خود را ایجاد میکردند بنابراین، معماری دستکند نماد دانش، خلاقیت، هوشمندی و سازگاری انسان ایرانی با محیط پیرامون به شمار میرود.
شهر زیرزمینی دستکند قدبرا الیگودرز رازهای سکونت هزارساله را آشکار میکند
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی لرستان افزود: طی سالهای اخیر نمونههای متعددی از این نوع معماری در استان شناسایی و مورد مطالعه قرار گرفته که مجموعه کوه کیوان ازنا از جمله مهمترین آنهاست.
حسنپور گفت: در سطح کشور نیز محوطههای شاخصی همچون دستکند ارزانفود و سامن در استان همدان و شهر زیرزمینی اویی نوشآباد در کاشان از نمونههای برجسته معماری زیرزمینی ایران محسوب میشوند.
وی با تشریح آخرین وضعیت کاوشهای قدبرا گفت: در پایان فصل دوم کاوش، فضاهای زیرزمینی از جمله اتاقها، راهروها و بخشهای مرتبط با سکونت شناسایی شده و بررسیها نشان میدهد این مجموعه در وسعتی نزدیک به یک هکتار در زیرزمین گسترش یافته است.
وی افزود: فضاهای شناسایی شده در عمق حدود هفت متری زمین قرار دارند و دسترسی به آنها نیازمند عملیات دقیق و تخصصی باستانشناسی است.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی لرستان تصریح کرد: کاوش در مجموعههای دستکند از دشوارترین فعالیتهای باستانشناسی به شمار میرود زیرا تمامی مراحل باید با نهایت دقت انجام شود تا کوچکترین آثار فرهنگی، دادههای تاریخی و اشیای احتمالی آسیب نبینن.
حسنپور ادامه داد: عملیات کاوش در این مجموعه با حضور متخصصان و کارشناسان حوزه باستانشناسی در حال انجام است و مستندسازی تمامی دادهها به صورت علمی دنبال میشود تا تصویری دقیق از شیوه زندگی، ساختار معماری و تحولات تاریخی این مجموعه ارائه کرد.
وی با اشاره به جایگاه ویژه لرستان در حوزه معماری صخرهای و دستکند گفت: این استان از غنیترین مناطق کشور در این حوزه به شمار میرود و آثار متعددی از معماری دستکند و صخرهای در نقاط مختلف آن شناسایی شده است.
وی افزود: مجموعههای کوگان، غار دورک، ارجنک و ظلمات در شهرستان الیگودرز همچنین مجموعه کوه کیوان از جمله مهمترین نمونههای شناخته شده این نوع معماری در لرستان هستند که هر یک ظرفیتهای ارزشمندی برای مطالعات تاریخی و توسعه گردشگری فرهنگی دارند.
شهر زیرزمینی دستکند قدبرا الیگودرز رازهای سکونت هزارساله را آشکار میکند
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی لرستان با تاکید بر وسعت و پیچیدگی شهر زیرزمینی قدبرا اظهار کرد: با توجه به گستردگی مجموعه، پیشبینی میشود عملیات کاوش، پژوهش و مستندسازی آن دستکم چهار تا پنج سال آینده ادامه داشته باشد.
حسنپور گفت: آنچه تاکنون کشف شده تنها بخشی از ظرفیتهای این مجموعه است و انتظار میرود فصلهای آینده ابعاد تازهای از ساختار معماری و نحوه استفاده از این شهر زیرزمینی آشکار شود.
وی افزود: پس از تکمیل مراحل کاوش، مطالعات تخصصی و تامین زیرساختهای حفاظتی، امکان برنامهریزی برای معرفی این اثر ارزشمند به گردشگران و علاقهمندان به میراث فرهنگی فراهم خواهد شد.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی لرستان خاطرنشان کرد: در شرایط کنونی اولویت اصلی حفظ، صیانت و انجام مطالعات علمی بر روی این مجموعه است و تا پایان مراحل کاوش و تامین الزامات حفاظتی، بازدید عمومی از بخشهای کشف شده امکانپذیر نخواهد بود.
ارسال دیدگاه