شعر و ادبیات | روشنا
لالایی های زنان لرستان فرهنگ مکتوب یک تمدن دیرینه و تاریخی
((لالایی)) از جمله آوازهایی است که چون نگینی بر تارک ادبیات شفاهی مردمان لر و زاگرس نشینان می درخشد. زمانی که کودک درک چندانی از حرف های مادر ندارد، مادر با تغییر لحن و بیان وخواندن لالایی کودک را به آرامش می رساند و در گفتار خود تمام عناصر طبیعی و ملموس را به کار می برد و از زندگی و طبیعت و آرزوهای دور و دراز خود برای فرزندش می گوید.
ترانه های عروسی در لرستان ریشه در اصالت یک سرزمین
قوم کهن لر، برای حساس ترین مرحله از زندگی، آیین های خاص و زیبایی دارد و ترانه های دلنشینی در روز برپایی جشن ازدواج به همراه ساز و دهل مخصوص توسط میهمانان دعوت شده به جشن سروده و آواز خوانی می شود.
ادبیات و گویش بومی محلی ایران سرشار از اخلاق، گذشت و جوانمردی است
به عنوان یک واقعیت باید بپذیریم زبان های رسمی و زنده دنیا متشکل از گویش های محلی و بومی اند و بخش عمده ای از ذخیره واژگانی هر زبان را واژه ها و گویش های بومی و محلی تشکیل می دهند و نقش زبان توده مردم را در قلمرو زبان های رسمی نمی توان نادیده گرفت.
رضا علییاری دره شهری، شاعری بدون سواد خواندن و نوشتن
رضا علییاری به راه شاعران دوران افشاری و زندی و قاجاری نرفته است که شعر رو به انحطاط گذاشته بود و جز تقلید هیچ کاری نکردند؛ بلکه شعر رضا علی یادآور دوران شکوه شاعری در زبان فارسی است، غزلیات آهنگین و مملو از قافیههای میانی، رباعیات وزین و مثنویهای شیرین و دلپذیر، خود موید این ادعا ست و بحثوبررسی در این زمینه بر عهدهی خوانندگان فرهیخته میباشد...
ضرورت بازاندیشی و بازسازی هویت زبان های لکی، مینجایی و بختیاری
فرهنگ حاکم بر مردم این مناطق تقریباً شبیه هم هستند و باورهای فرهنگی و اجتماعی مشترکی دارند. به گونه ای که بین مردم لک زبان و مینجایی (لری) در زمینه آداب و رسوم، آیین ها، مناسک، ضرب المثل ها و خرده فرهنگ ها، نمی توان مرزی مشخص قائل شد.
فارسی میانه در گویش محلی بالاگریوه
افعالی از زبان «فارسی میانه» (پهلوی ساسانی) که امروزه در زبان «فارسی معاصر» بکار نمیروند و بجای آنها اغلب از افعال مرکب استفاده می شود اما در گویش «بالاگریوه ای» کمابیش هنوز کاربرد دارند.
